Zamknij ten komunikat

Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.

Doradztwo Filmoteka Fotostory Moja Wieś O tym się mówi Postawy Przegląd prasy Powrót do Strony Głównej Biblioteka Poczta Kontakt Forum Atlas Inicjatyw Metoda e-VITA Szukaj
Dostęp, wiedza, zasoby, wykorzystanie, metoda e-VITA
Serwis dla osób prowadzących działalność gospodarczą
Serwis dla wiejskich organizacji społecznych
Serwis dla przyjaciół zwierząt
Dziedzictwo
Kultura, krajobraz, architektura...

Data utworzenia: 2014-03-03
Data modyfikacji: 2014-04-24

Innowacyjna działalność gospodarcza na wsi w nowej perspektywie finansowej UE

 

Termin "innowacja" jest obecnie bardzo popularnym słowem pojawiającym się coraz częściej w życiu codziennym oraz w obiegu gospodarczym. Często innowacja kojarzy się z rozwiązaniami bardzo skomplikowanymi i mało dostępnymi dla niewielkiego przedsiębiorcy. Czy rzeczywiście tak jest? Czy rozwiązania innowacyjne muszą być "przełomowe"? Poniżej kompendium wiedzy dla przedsiębiorców, które systematyzuje kwestie innowacyjności i jednocześnie uwzględnia istotę problemu w perspektywie finansowej Unii Europejskiej na lata 2014-2020.

Co to jest innowacja?

Pojęcie innowacji pochodzi z języka łacińskiego: innovare, czyli "tworzenie czegoś nowego". Innowację określa się, jako proces polegający na przekształceniu istniejących możliwości w nowe idee i wprowadzenie ich do praktycznego zastosowania. Z kolei odnosząc się do wymiaru ekonomicznego uważa się, że innowacja to – w pewnym uproszczeniu – każda działalność podejmowana w celu obniżenia kosztów i/ lub zwiększenia sprzedaży, a także w celu lepszego zaspokajania potrzeb klientów.

Zgodnie z oficjalną definicją, przyjętą przez Główny Urząd Statystyczny (GUS) innowacja to wdrożenie nowego lub istotnie ulepszonego produktu (wyrobu lub usługi) lub procesu, nowej metody organizacyjnej lub nowej metody marketingowej w praktyce gospodarczej, organizacji miejsca pracy lub stosunkach z otoczeniem.
Produkty, procesy oraz metody organizacyjne i marketingowe nie muszą być nowością dla rynku, na którym operuje przedsiębiorstwo, ale muszą być nowością przynajmniej dla samego przedsiębiorstwa. Produkty, procesy i metody nie muszą być opracowane przez samo przedsiębiorstwo, mogą być opracowane przez inne przedsiębiorstwo bądź przez jednostkę o innym charakterze (np. instytut naukowo-badawczy, ośrodek badawczo-rozwojowy, szkołę wyższą, itp.).

Z kolei za działalność innowacyjną, zgodnie z definicją przyjętą przez GUS, uznaje się całokształt działań naukowych, technicznych, organizacyjnych, finansowych i komercyjnych, które rzeczywiście prowadzą lub mają w zamierzeniu prowadzić do wdrażania innowacji. Działalność innowacyjna obejmuje także działalność badawczo-rozwojową (B+R), która nie jest bezpośrednio związana z tworzeniem konkretnej innowacji.

Dzięki innowacjom firma może stać się bardziej konkurencyjna na rynku od innych podmiotów oferujących takie same czy podobne usługi/ towary. Innowacje nabierają coraz większego znaczenia, ponieważ coraz trudniej jest budować i utrzymać pozycję konkurencyjną jedynie w oparciu o niskie koszty pracy. W nowoczesnej gospodarce niezbędne jest wnoszenie wartości dodanej do oferowanych produktów lub usług (innowacyjność) i jednoczesna optymalizacja ich kosztów produkcji. Ważne jest jednocześnie wykorzystanie osiągnięć nauki i włączanie ich w procesy tworzenia innowacji w przedsiębiorstwach.

Czy innowacje to tylko technologie?


Kiedy mówimy o innowacjach, często mamy na myśli produkty typu iPhone albo drukowanie przestrzenne, ewentualnie usługi takie jak Face-book i GoogleEarth. Jednak to bardzo wąska definicja innowacji. Zarówno nowy program informatyczny, nowa maszyna lub wytwarzanie nowego produktu mogą nosić cechy innowacyjności. Co więcej, innowacyjne mogą być również procesy i metody organizacyjne – np. nowa, nieznana metoda nauczania języka. Większość specjalistów zgadza się, że innowacje to opracowanie i komercjalizacja produktów i procesów będących nowością dla danej firmy, rynku albo całego świata. Nie chodzi tylko o nowe produkty, ale także o nowe, efektywniejsze procesy. Innowacja wykracza poza sam wynalazek - to również zastosowanie już istniejących technologii i procesów w nowym środowisku, nowej firmie.

Innowacje mogą mieć charakter technologiczny, produktowy, procesowy, marketingowy czy wreszcie organizacyjny. Dlatego znacznym i nieuprawnionym uproszczeniem jest utożsamianie innowacji z nowinkami technologicznymi.

Innowacje mogą mieć charakter technologiczny i być wynikiem prac badawczo-rozwojowych prowadzonych we własnym zakresie lub we współpracy z jednostkami naukowo-badawczymi. Samych wyników prac badawczo-rozwojowych (B+R) nie można jednak traktować jako innowacji. Jest nią dopiero ich zastosowanie w praktyce gospodarczej np. produkcie, usłudze lub procesie produkcji.

Są jednak także inne rodzaje innowacji.

Innowacja produktowa to stworzenie nowego produktu lub usługi, która jednoznacznie wyróżnia się od dotychczas wytwarzanych. W odniesieniu do usług może to być także podniesienie ich jakości lub usprawnienie sposobu świadczenia.

Innowacja procesowa zachodzi w sferze produkcji i polega na wprowadzeniu nowej metody wytwarzania lub udoskonaleniu dotychczas stosowanej. Zmiany te mogą polegać na przykład na wprowadzeniu nowej technologii, nowego wyposażenia lub oprogramowania wykorzystywanego przy produkcji, itp.

Innowacja marketingowa polega najczęściej na dopasowaniu produktu lub usługi do potrzeb klienta. Pojawia się ona na etapie projektowania produktu, opakowania, wzornictwa, ustalania ceny, poszukiwania nowych rynków czy zastosowania nowej strategii promocyjnej.

Innowacja organizacyjna to każda zmiana wprowadzana w firmie w celu poprawy efektywności jej funkcjonowania, np. obniżenia kosztów administracyjnych lub transakcyjnych.

Czy można zmierzyć innowacyjność?

 

Znaczenie innowacji dla gospodarki spowodowało, iż w sposób systematyczny mierzy się ich występowanie. W statystykach Głównego Urzędu Statystycznego używa się w tym celu metodologii Oslo Manual stworzonej przez OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development). Jednym z podstawowych mierników jest kategoria nakładów na działalność innowacyjną.

Obejmuje ona wydatki na:

  •          działalność badawczo-rozwojową (własną oraz prace nabyte),
  •          zakup gotowej technologii w postaci dokumentacji i praw (patenty, licencje, know-how, znaki towarowe itp.),
  •          środki trwałe konieczne do wdrożenia innowacji (maszyny, urządzenia techniczne, budynki, budowle oraz grunty),
  •          szkolenie personelu związane z działalnością innowacyjną,
  •          marketing nowych i zmodernizowanych wyrobów (badania rynkowe, testy rynkowe, reklama),
  •          oprogramowanie, prace wdrożeniowe itp.

Innowacyjność poszczególnych firm mierzona jest także relacją nakładów na działalność innowacyjną

do wielkości przychodów oraz udziałem sprzedaży wyrobów nowych i zmodernizowanych (to jest nie starszych niż 3 lata). Wskaźniki są stosunkowo niskie dla polskiego sektora przedsiębiorstw.

W latach 2010 – 2012 innowacyjne działania podjęło tylko 16,5 proc. przedsiębiorstw przemysłowych i 12,4 proc. firm z sektora usług. W ramach innowacji produktowych, nowe lub istotnie ulepszone wyroby wprowadziło 10,5 proc. przedsiębiorstw przemysłowych, natomiast nowe lub istotnie ulepszone usługi – 4,8 proc. przedsiębiorstw z sektora usług. Spośród innowacji procesowych w przedsiębiorstwach przemysłowych dominowały nowe metody wytwarzania wyrobów (9,7 proc.), a w sektorze usług – nowe metody wspierające procesy w przedsiębiorstwach (6,6 proc.).

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2010-2012, GUS, 2014 r.

Współpraca

Powstające współcześnie innowacje coraz rzadziej są wynikiem pracy czy też pomysłu jednej osoby. Niezbędnym czynnikiem jest współpraca wielu podmiotów. Jednostki badawcze gwarantują dostęp do odpowiedniej infrastruktury (laboratoria, urządzenia testujące itp.) i wyników badań finansowanych ze środków publicznych – to one są źródłem wielu rozwiązań technologicznych. Z kolei administracja publiczna ma istotny wpływ na kreowanie sprzyjającego otoczenia gospodarczego – kształtuje ona prawo, realizuje programy skierowane na wspieranie innowacyjności, zapewnia dofinansowanie innowacyjnych projektów i inwestycji, może także generować odpowiednio ukierunkowany popyt. Działalność instytucji publicznych może zarówno stymulować, jak i hamować wprowadzanie nowych rozwiązań na rynek. Dla rozwoju innowacji bardzo ważne są także instytucje finansowe oraz tzw. instytucje pośredniczące (centra transferu technologii, parki naukowo-technologiczne, inkubatory itp.).

Podmioty biorące udział w procesie innowacyjnym:

przedsiębiorstwa,, instytucje sfery B+R, jednostki administracji publicznej, instytucje pośredniczące (np. centra transferu technologii, ośrodki innowacji, parki naukowo-technologiczne, inkubatory technologiczne, agencje rozwoju regionalnego, organizacje zrzeszające przedsiębiorców itp.), instytucje finansowe (np. fundusze pożyczkowe, fundusze poręczeniowe.

 

W jaki sposób wspiera się rozwój innowacji w Polsce?

Wspieranie innowacyjności jest jednym z ważniejszych celów polityki publicznej zarówno na poziomie kraju, jak i poszczególnych województw (regionów). Jest to także odzwierciedleniem priorytetów Unii Europejskiej zapisanych w tzw. Strategii Lizbońskiej, której realizacja powinna przyczynić się do podniesienia konkurencyjności Europy w stosunku do Stanów Zjednoczonych i Japonii. Do głównych celów tej polityki należą: wzmocnienie potencjału nauki i współpracy nauki z gospodarką oraz wsparcie rozwoju społeczeństwa informacyjnego.

Innowacyjność traktowana jest także priorytetowo w Strategii Europa 2020. Zgodnie z dokumentem wzrost gospodarczy ma być:

  • inteligentny (smart), tzn. oparty na wiedzy i na innowacjach,
     
  • zrównoważony (sustainable), tzn. oparty na gospodarce efektywnie korzystającej z posiadanych zasobów, bardziej konkurencyjnej i przyjaznej środowisku,
     
  • sprzyjający włączeniu społecznemu (inclusive), tzn. oparty na gospodarce o wysokim stopniu zatrudnienia, zapewniającej spójność społeczną i terytorialną.

Krajowa polityka innowacyjna realizuje się na styku następujących instytucji: Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, Ministerstwa Gospodarki, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, Agencji Rozwoju Przemysłu i Banku Gospodarstwa Krajowego. Regionalna politykę innowacyjną kształtują wojewódzkie władze i instytucje samorządowe.

Jednym z ważniejszych środków realizacji polityki innowacyjnej są fundusze strukturalne.

W latach 2007-2013 projekty innowacyjne realizowane były przy udziale głównie środków Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. program Innowacyjna Gospodarka skupiał się na zbudowaniu bazy dla badań i rozwoju, na podniesieniu kompetencji osób, które się badaniami i rozwojem zajmują, zbudowaniem bazy w postaci finansowania laboratoriów, całej infrastruktury badawczo-rozwojowej, tak po stronie przedsiębiorców, jak i świata nauki.

W latach 2014-2020 Unia Europejska stawia na poprawę konkurencyjności europejskiej gospodarki poprzez zwiększenie poziomu jej innowacyjności. W Polsce istotną role ma w tym procesie odegrać Program Operacyjny Inteligentny Rozwój. Do wykorzystania jest 8,6 mld euro (35,98 mld zł.). Pieniądze te mają wzmocnić powiązania między nauką a biznesem i doprowadzić do zwiększenia wykorzystania wyników prac naukowych i badawczych w gospodarce. Wspierane będzie też wdrażanie innowacyjnych rozwiązań przez firmy. Program ma stworzyć możliwość, a precyzyjnie mówiąc udrożnić przejście od „pomysłu do przemysłu”. Preferowane będą projekty z zakresu tzw. inteligentnych specjalizacji[1]. Ważne jest by wykorzystać niepowtarzalne atuty każdego regionu, które stanowią o jego specyfice i mogą przyczynić się do jego ożywienia gospodarczego. Zgodnie z zaleceniem Komisji Europejskiej priorytetowo zostaną potraktowane ekoinnowacje – technologie, które służą środowisku. Środkami z tego programu będą też wspierane klastry, parki naukowo-technologiczne, inkubatory przedsiębiorczości i instytucje z otoczenia biznesu.

W ramach nowej perspektywy na innowacyjność przedsiębiorstw ma być przeznaczone 12,5 mld euro – w ramach Inteligentnego Rozwoju, Polski Wschodniej oraz regionalnych programów operacyjnych.

 

W jaki sposób przebiegał będzie proces naboru i wyboru (oceny) projektów innowacyjnych?

Informacja o działaniach instytucji dokonującej selekcji projektów jest jawna i upubliczniona. Podstawowym środkiem komunikacji w tym zakresie jest strona internetowa instytucji, która podejmuje działania służące wyłonieniu projektów, które mogą otrzymać dofinansowanie. Założenia naboru w ramach konkursów będą poprzedzone konsultacjami z interesariuszami planowanych interwencji lub ich reprezentantami, np. na forum Komitetu Monitorującego. Informacja o naborze zostanie podana z właściwym wyprzedzeniem, aby potencjalni beneficjenci dysponowali odpowiednim, w kontekście zasad naboru, czasem na przygotowanie się do udziału w nim.

Okres naboru będzie dopasowany do charakteru i poziomu złożoności planowanych przedsięwzięć oraz obszerności i poziomu skomplikowania dokumentacji aplikacyjnej.

W przypadku trybu konkursowego ogłoszenie będzie zawierać w szczególności informacje o kryteriach, sposobie i terminach dokonywania oceny (poszczególnych jej etapów); dostępne będą szczegółowe opisy kryteriów i instrukcje, które będą stosowane w procesie oceny projektów.

Gdzie szukać informacji na temat dotacji na innowacje w nowej perspektywie finansowej?

 Informacje są udostępniane m.in. w punktach informacyjnych instytucji wdrażających, a także na stronach internetowych.

Polecane serwisy internetowe:

 

Opracowała: Iwona Raszeja-Ossowska

(wg danych na dzień 2.03.2014 r.)

Źródło:

http://www.pomorskie.eu/res/biznes/wazne_dokumenty/przewodnik_po_innowacjach/innowacje__
co_jest_co.pdf

http://www.taxconsilium.com/blog/1-wpisy-ogolne/51--przedsibiorco-to-ostatnia-szansa.html

http://www.worldbank.org/pl/news/opinion/2013/11/14/xavier-devictor-should-poland-care-
about-innovation

http://www.podatnik.info/publikacje/w_nowym_budzecie_unijnym_przewidziano_dla_polski_duze_
srodki_na_innowacje,moja_firma,dotacje_dla_firm,173445

http://www.zielonysztandar.com.pl/2014/01/tak-wydamy-unijne-fundusze-w-latach-2014-2020/

http://mfiles.pl/pl/index.php/Innowacja

http://www.stat.gov.pl/gus/definicje_PLK_HTML.htm?id=POJ-1477.htm

http://www.stat.gov.pl/gus/5840_4997_PLK_HTML.htm

[1] Narodowe/regionalne strategie badań i innowacji na rzecz inteligentnej specjalizacji (RIS3) to zintegrowane, lokalnie definiowane programy transformacji gospodarczej, które spełniają pięć ważnych kryteriów, a mianowicie:

·         pozwalają skoncentrować wsparcie w zakresie prowadzonej polityki i inwestycji na kluczowych krajowych/regionalnych priorytetach, wyzwaniach i potrzebach w zakresie rozwoju opartego na wiedzy, włącznie z działaniami związanymi z ICT;

·         wykorzystują mocne strony i przewagi konkurencyjne danego kraju/regionu oraz jego potencjał do osiągania doskonałości;

·         sprzyjają innowacjom technologicznym i praktycznym, stymulują inwestycje sektora prywatnego;

·         prowadzą do pełnego zaangażowania interesariuszy, zachęcają do innowacyjności i eksperymentowania;

·         są oparte na obiektywnych danych i dowodach (ang. evidence-based) i zawierają solidne systemy monitorowania i oceny. 

***


Witryna tworzona i redagowana jest przez zespół Fundacji Wspomagania Wsi