Zamknij ten komunikat

Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.

Doradztwo Filmoteka Fotostory Moja Wieś O tym się mówi Postawy Przegląd prasy Powrót do Strony Głównej Biblioteka Poczta Kontakt Forum Atlas Inicjatyw Metoda e-VITA Szukaj
Dostęp, wiedza, zasoby, wykorzystanie, metoda e-VITA
Serwis dla osób prowadzących działalność gospodarczą
Serwis dla wiejskich organizacji społecznych
Serwis dla przyjaciół zwierząt
Dziedzictwo
Kultura, krajobraz, architektura...

Data utworzenia: 2009-11-03

Badanie kału i moczu

 

To jedna z podstawowych analiz wykonywanych przy podejrzeniu lub po rozpoznaniu choroby przewodu pokarmowego, szczególnie jego dolnego odcinka. Dzięki analizie kału lekarz może ustalić przyczynę złej kondycji przewodu trawiennego – wywnioskuje, czy jelita zachowują właściwą zdolność przetwarzania i wchłaniania składników odżywczych, a nawet czy trzustka wydziela odpowiednią ilość enzymów trawiennych. Obecność krwi w kale daje pewność, że gdzieś w przewodzie pokarmowym dochodzi do krwawienia. Analiza materiału do badania pozwala stwierdzić, z której części przewodu pochodzą cząsteczki krwi. Generalnie zasada jest taka, że im są one bardziej przetrawione, tym wyżej ma miejsce krwawienie.

Wskazania do wykonania badania kału:

-        choroby zakaźne jelit,

-        choroby pasożytnicze przewodu pokarmowego,

-        choroby trzustki,

-        zaburzenia wchłaniania pokarmu z jelit,

-        choroby, których jednym z objawów jest uszkodzenie błony śluzowej przewodu (np. choroba wrzodowa żołądka, nowotwory jelita grubego).

Co zaciemnia wyniki?

Podstawowym źródłem wszelkich przekłamań wyników analizy kału jest niewłaściwa dieta przed badaniem. Przede wszystkim nie powinno się przyjmować preparatów żelaza oraz stosować diety bogatej w ten pierwiastek. Żelazo zabarwia kał na czarno i sugeruje, że w organizmie doszło do krwawienia. Dlatego przed pobraniem materiału do analizy koniecznie trzeba przestrzegać wskazań lekarza. Należy również pamiętać, że przekazany do laboratorium kał nie może być zanieczyszczony. Dlatego materiału do badania nie powinno się pobierać np. z muszli klozetowej, lecz zawsze z umytego wodą z detergentem, dokładnie opłukanego i osuszonego pojemnika (basen, nocnik). Kał dziecka można pobrać wyłącznie z wielorazowej pieluszki, która wcześniej została wyprasowana gorącym żelazkiem.

Jak przygotować się do badania?

W przypadku badania na zawartość krwi utajonej, 3 dni przed pobraniem materiału, należy stosować dietę bezmięsną. Przede wszystkim chodzi o wykluczenie z posiłków potraw zawierających krew (np. kaszanka, czarnina), lecz także zielonych jarzyn, rzepy i chrzanu. Posiłki powinny być bogate w błonnik i inne substancje nieprzyswajalne (np. chleb razowy, kasza gryczana, warzywa i owoce bez elementów zielonych). Nie można również przyjmować aspiryny, witaminy C i wspomnianych wcześniej preparatów żelaza. Materiału do badania nie pobiera się w przypadku czynnego krwawienia z żylaków odbytu i w czasie miesiączki. Należy nawet zwrócić uwagę na rodzaj szczoteczki do zębów. Nie może ona być zbyt twarda, bo spowoduje uszkodzenia i drobne krwawienia z dziąseł, a połknięta krew skutecznie zaciemni wynik badania kału.

Badanie ogólne i na resztki pokarmowe

Badanie polega na ocenie mikroskopowej, chemicznej i bakteriologicznej dostarczonych do laboratorium próbek kału. W laboratorium najpierw oceniane i dokładnie opisywane są: kolor, konsystencja i zapach materiału. Poza ogólną oceną wyglądu i zapachu stolca, analizie poddawane są takie jego cechy, jak zawartość nieprzetrawionych białek, tłuszczu, błonnika i innych resztek pokarmowych.

Dobry diagnosta wiele może się dowiedzieć, oceniając już wygląd kału. Jak wspominaliśmy, krew barwi stolec na jaskrawoczerwono lub na czarno. Gdy w układzie trawiennym dochodzi do zaburzeń przetwarzania tłuszczów lub zatorów w przewodach żółciowych, kał przybiera jasną barwę i ma wyraźnie gliniastą konsystencję. Gdy jest jasnoszary, a do tego mazisty, diagnosta z pewnością zacznie podejrzewać chorobę trzustki.

Badanie flory bakteryjnej

W jelicie grubym znajduje się ogromna ilość bakterii spełniających ważną rolę w procesie trawiennym. W skład naturalnej flory bakteryjnej jelita grubego wchodzą takie drobnoustroje, jak pałeczki okrężnicy (Escherichia coli) i Lactobacillus, drożdże, grzyby pleśniowe itd. Druga grupa to bakterie żyjące w jelitach, które są obojętne dla organizmu ludzkiego.

Dla jelita tak samo szkodliwy jest nadmiar drobnoustrojów, jak i ich brak lub zaburzenie proporcji pomiędzy poszczególnymi ich rodzajami. Wszelkie zakłócenia flory bakteryjnej jelita grubego powodują biegunki. Wyjałowienie dolnego odcinka przewodu pokarmowego najczęściej jest skutkiem przyjmowania antybiotyków bez odpowiedniej osłony preparatami typu lakcid.

Badanie na krew utajoną

Analiza (trwa 3 dni) ma na celu stwierdzenie, czy w kale nie ma niewidocznej gołym okiem krwi. Po pobraniu materiału trzeba pamiętać, że nie powinien być on narażony na działanie wysokiej temperatury i światła słonecznego.

Występowanie krwi w kale zawsze jest sygnałem alarmowym, ale na szczęście nie we wszystkich przypadkach oznacza to poważną chorobę. Przyczyną drobnych krwawień mogą być np. zupełnie niegroźne (choć wymagające kontroli lekarskiej) łagodne polipy jelita grubego.

Badanie w kierunku pasożytów

Wykonuje się je, gdy zachodzi podejrzenie choroby pasożytniczej przewodu pokarmowego. Świadczyć o niej mogą takie objawy, jak: bóle brzucha, zaburzenia w oddawaniu stolca (biegunki, zaparcia), utrata masy ciała, wzrost apetytu, powiększenie wątroby, śledziony, niedokrwistość, podwyższony poziom eozynofilów w rozmazie krwi.

Badanie umożliwia wykrycie pierwotniaków (ameb i wiciowców), pasożytów jelitowych – robaków obłych (glista, tęgoryjec dwunastnicy, węgorek, włosówka i owsiki) oraz płaskich (przywry, tasiemiec).

Wśród ameb tylko Entamoeba hystolytica jest chorobotwórcza. Czasami, by ją wykryć, trzeba pacjentowi podać środki przeczyszczające. Bezpieczna dla człowieka jest także większość obecnych w jelicie grubym wiciowców.

 

Dr Irena Dziewońska

wersja do druku


Witryna tworzona i redagowana jest przez zespół Fundacji Wspomagania Wsi